Hiển thị các bài đăng có nhãn Chơi chữ. Hiển thị tất cả bài đăng
Hiển thị các bài đăng có nhãn Chơi chữ. Hiển thị tất cả bài đăng

Chuyện lão Chài ở cầu Đầu Bè

Tôi không biết tên lão Chài, sở dĩ tôi gọi lão với cái tên đó vì lão làm nghề chài lưới. Hồi tôi bắt đầu đi học trường chuyên Hải Nhân trên phố huyện, ngày nào cũng đi qua cái cầu đầu xã, gọi là cầu Đầu Bè. Cái cầu này giúp xã tôi không bị biến thành ốc đảo.

Từ trên cầu nhìn xuống, thấy lúc nào lão cũng ngâm mình dưới nước, hết kéo lưới lại đứng giữa sông câu cá. Dạo đó người ta chưa phá cái đê cuối xã, vì vậy mà sông còn là sông nước ngọt, chưa bị tàu bè ngoài biển chạy vào nên chưa bị ô nhiễm, cá nhiều lắm. Cả khúc sông có mỗi mình lão Chài hành nghề, thành ra lúc nào nhìn trên cầu xuống cũng thấy một mình lão ở tít đàng xa, trông bé tí như con châu chấu giữa dòng sông.

Bà bán cá ở chợ Hàng Hòe gần cầu nói rằng lão đi đánh cá không bao giờ mặc quần áo, vì vướng, vì cả dòng sông có một mình lão, và vì mỗi lần lên bờ mọi người nhìn từ xa cũng không phân biệt được lão mặc quần hay không. Hàng ngày, lão cứ nồng nỗng như thế xuống sông kéo lưới. Những lúc lão đánh cá ở gần bờ, cứ vừa đi vừa lúc lắc con cu, tè cũng không thèm đứng lại mà cứ thế vẽ rồng vẽ rắn cho đỡ mất việc. Nhiều hôm lão kéo lưới, nước đục nên có con cá đói nhìn nhầm xông vào cắn cả con chim già của lão, cắn rồi lại phải nhả ra vì dai quá?! Những lúc như thế lão cũng không thèm bận tâm, hoặc là bị cắn nhiều lần nên không thèm chấp nữa.

Chuyện lão Chài cởi truồng đánh cá làm tôi rất tò mò, nhiều hôm đi học về tôi cứ đứng trên cầu chăm chú chờ lão lên bờ để xác minh có đúng như lời bà bán cá nói không. Chưa hôm nào tôi bắt được quả tang lão cởi truồng, đơn giản vì tôi chưa từng thấy lão lên bờ bao giờ.

Thế nên tôi càng tò mò, có lần tôi đem chuyện này hỏi thầy Phụ, nhà ngay ở chân cầu. Tôi chưa từng được học thầy, nhưng thầy dạy trường tôi hồi tôi còn học ở xã, có hôm chúng tôi đi học ngang qua thấy thầy cầm đòn gánh, vợ thầy cầm cái chày, cô và thầy đuổi nhau chạy vòng quanh ao, hễ chạy thì cùng chạy hễ đứng thì cùng đứng thành ra chúng tôi không biết ai đuổi ai, cả bọn đứng lại hò: "Cô ơi cố lên...", thầy ngượng chạy sang ao bên kia đứng nhìn, cô cũng đi nhanh ra bờ sông.

Thầy bảo, làm gì có chuyện lão Chài cởi truồng đánh cá, nhà thầy ở đấy nhiều hôm trời tối thầy ra hút thuốc lào, nói chuyện sông nước với lão. Thấy lão cũng là người bình thường như bao người khác, chỉ có là lão Chài không thích mặc áo lúc đánh cá mà thôi.

Rốt cuộc đến giờ tôi vẫn chưa hiểu tại sao bà bán cá cứ bô bô khẳng định lão Chài cởi truồng đánh cá. Nhưng sau này tôi coi chuyện lão Chài là bài học rất quý từ khi chập chững viết báo. Nếu tìm hiểu không đến đầu đến đũa, tôi có thể biến hóa một người bình thường thành ông vua sông nước mặc bộ đồ tàng hình ấy chứ!

Jap Tiên Sinh

Bỏ việc sau một đêm trong chợ với học trò

Hồi mình dạy học một thời gian rất ngắn ở Trung tâm giáo dục thường xuyên Sóc Sơn, cách đây cũng mười mấy năm rồi, có người nói mình bỏ nghề vì sợ chết. Chẳng là đận ấy có vụ học sinh trên Nỉ kéo xuống đánh nhau trước cổng trường, sau đó mấy ngày mình lại xin nghỉ. Sự thật không phải như vậy.

Thật ra lý do mình nghỉ dạy hoàn toàn khác. Chuyện là, những Trung tâm giao dục thường xuyên khi đó rất hay có học sinh lớn tuổi, có một lớp mình dạy cũng có một người hơn mình tới 2 tuổi. Gã này sinh năm 1972, đi bộ đội về, học tiếp để thi đại học.

Cũng tầm tuổi với nhau nên vào lớp vẫn thầy nào trò nấy, nhưng ngoài giờ thường rủ nhau đi nhậu tưng bừng, tất nhiên chú ấy vẫn gọi mình là thầy và mình gọi chú là anh xưng tôi rất lịch sự. Ngoài chú này ra còn mấy chú trẻ hơn thỉnh thoảng cũng tham gia.

Một lần, buổi tối mấy thầy trò đem đồ nhậu vào chợ trước cổng trường đánh chén. Dạo đó không có gì thú vị bằng ban ngày nhậu ở bến sông, ban đêm nhậu trong chợ, vì chợ khi đó lãng mạn lắm, trống trải và đìu hiu chứ không bê tông hóa như bây giờ.

Trong lúc dzô dzô, chú học trò cựu bộ đội hỏi ngày trước thầy viết báo Hoa Học Trò em cũng có đọc, em cũng biết thầy còn làm thơ nữa. Mình bảo chỉ làm thơ cười thôi, thơ lãng mạn không biết làm. Chú ấy bảo làm thơ được là giỏi rồi, còn thơ gì cũng vậy, hồi trong quân đội em có thằng bạn làm được mấy câu thơ mặt vênh như bánh đa. Mình bảo làm thơ không khó, chỉ cần nghe qua luật là làm thơ được, nhất là thơ lục bát.

Thơ lục bát là thơ cứ viết một câu 6 chữ (gọi là câu 6) lại đến câu 8 chữ (gọi là câu 8), rồi lại đến câu 6 chữ... Nguyên tắc cơ bản về dấu trong từng câu là chữ chữ đầu tiên vần bằng (không có dấu hoặc dấu huyền), chữ thứ hai vần trắc, chữ thứ 3 vần bằng, chữ thứ 4 vần trắc... Niêm luật tối thiểu là chữ thứ 6 của câu 8 phải cùng vần với chữ thứ 6 của câu 6 ở trên nó, chữ thứ 6 của câu 6 phải cùng vần với chữ thứ 8 của câu 8 ở trên nó.

Nôm na là như vậy, vì diễn giải phải có giấy bút. Chú học trò bộ đội bảo em chịu, cứ rắc rối thế nào. Hay là thầy biết làm câu đối không dạy em đi.

Câu đối à, câu đối làm thì dễ hơn thơ, nhưng làm câu đối hay lại khó hơn thơ. Nói một cách đơn giản nhất về luật câu đối thì: Chữ đầu tiên của câu thứ nhất vần bằng thì chữ đầu tiên của câu thứ hai vần trắc, và ngược lại. Các cặp chữ khác cũng tương tự như vậy. Ngoài ra nó phải có ý, có nghĩa và phải có ý nghĩa gần như là ngược nhau mới gọi là đối. Ví dụ như Cây nêu đối với Thịt mỡ, tràng pháo đối với dưa hành, bánh chưng xanh đối với câu đối đỏ, ở trong câu: Thịt mỡ, dưa hành, câu đối đỏ / Cây nêu, tràng pháo, bánh chưng xanh.

Ôi tưởng gì, làm câu đối thế này thì em cũng làm được.

Đừng có mơ, câu đối hay là phải có chơi chữ ngay trong câu đối, ví dụ như câu: Mì chính là phụ / Đậu phụ là chính. Chơi chữ ở cặp chữ chính / phụ.

Một chú bảo: - Thầy đừng tưởng em không làm được như thế, thầy nghe câu này bao giờ chưa: Chân chính làm việc phụ / Chân phụ làm việc chính.

Hôm sau tôi làm đơn xin nghỉ dạy, về tiếp tục viết truyện cười.

Jap Tiên Sinh